Geçmişte akıl hastalarını şifahanelerde ve bimarhanelerde tedavi ederek su sesi terapisi, müzik terapi, uğraşı terapisi gibi farklı yöntemlerle iyileştirme çabası içerisinde olan Selçuklu ve Osmanlı toplumunda psikoloji alanına çok fazla ihtiyaç duyulmamıştır. Manevi tekâmül enstitüleri olarak da adlandırabileceğimiz dönemin tekke ve zaviyeleri 19 yüzyılın sonlarına kadar psikolojik ve ruhsal bağlamda önemli görevler ifa etmişlerdir.

Aydınlanma çağının ikinci yarısında ortaya çıkan modern psikoloji, yaşadıkları dini travma nedeniyle yaratıcısına küsen Avrupa insanına kurtarıcı nitelikte bir çözüm gibi gözükmüştür. Seküler bir yaklaşım benimseyen aydınlanmacı psikologlar kalp ve ruh gibi insanın manevi boyutlarını yok sayarak çeşitli çalışmalar ortaya koymuştur. 1970’li yıllarda transpersonel (benötesi) psikolojinin ortaya çıkışıyla birlikte manevi alana temas başlamıştır. Sonraki yıllarda geçmişe nazaran maneviyata biraz daha sıcak yaklaşan psikoloji ve psikoterapi yaklaşımları olsa da maneviyat, psikoloji alanında hakettiği yeri alamamıştır.

2014 yılında başlatılan maneviyat psikojisi, sempozyumları ile birlikte maneviyat kavramı psikoloji ve psikoloji ile ilgili bir çok alanda konuşulmaya başlanmış ve akabinde konuyla ilgili çalışmalar yapılmıştır. Gelinen noktada maneviyat; psikoloji, psikiyatri, rehberlik ve psikolojik danışmanlık, sosyal hizmet gibi psikoloji ile ile ilgili bir çok alanının gündeminde yer almaya başlamıştır.

Dr. Mustafa Atak