1- Türkiye’de 2005 yılına kadar, sosyoloji mezunları “sosyolog” ünvanı ile kamuda istihdam edilmedi. İlk olarak 2005 yılında Adalet Bakanlığı Denetimli Serbestlik Büroları ile o zamanki adı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna “sosyolog” alımı yapıldı. 2009 yılında Tarım Bakanlığı’na ve 2012 yılında Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına “sosyolog” alımı yapıldı.

2- 2005 yılında ilk göreve başladıklarında Genel İdare Hizmetleri Sınıfında istihdam edilen ve lise mezunu işgören kadar maaş alan sosyologların hizmet sınıfı “Genel İdare Hizmetleri (GİH)” sınıfından, “Teknik Hizmetler (TH)” sınıfına değişmiştir. 27.06.2011 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile 04.07.2011 tarihli (Mükerrer) Resmi Gazete’de yayımlanan 644 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Sosyologların hizmet sınıfı, Teknik Hizmetler Sınıfı olarak değiştirilmiştir. Bu kararın çıkmasında o dönemde Çorum Milletvekili olan Sosyolog Doç. Dr. Cahit Bağcı’nın birincil derecede emeği vardır.

3- Sosyologların özlük haklarında ve maaşlarında gerekli iyileştirme yapılması için aynı zamanda “Teknik Bilimleri Lisansiyeri” sayılmaları gerekiyordu. Bunun için Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı (ÜAK) görüşü 14.01.2025 tarih ve E-23932784-000-884 sayılı yazısı ile sosyologların da Teknik Bilimleri Lisansiyeri sayılması gerektiği konusunda olumlu görüşü bulunmaktadır.

4- Sosyologların teknik hizmetleri sınıfında kazandığı özlük haklarına rağmen, ekte paylaşılan YÖK Başkanlığının 28.05.2025 tarih ve E-78850160-102.01.01-34254 sayılı “Ünvan” konulu yazısının son bölümünde “Folklor araştırmacısı ile sosyolog ünvanlarının teknik hizmetler sınıfında yer almasının ve teknik bilimler lisansiyeri olmasının uygun olmadığına ilişkin görüşün Cumhurbaşkanlığına bildirilmesine karar verilmiştir” ibaresi yer almaktadır.

5- Bu durum, sosyologların kazandığı mesleki kadro ve özlük haklarına yapılan haksızlık ve adaletsizliktir. ÜAK tarafından kanunda belirtilen meslekler ile birlikte sosyologların da Teknik Bilimleri Lisansiyeri olması gerektiği konusundaki olumlu görüşüne rağmen, YÖK tarafından sosyolog mesleğinin kazanılmış haklarının geri alınması kabul edilir bir durum değildir. Sosyologların mesleki özlük haklarına dair alınan kararlara karşı tüm Sosyoloji Derneklerini ve sosyologları göreve davet ediyorum. Psikologların da zaman zaman karşılaştıkları kadro sorununa karşılık haklarını aramaları ve seslerini duyurmaları ile özlük haklarını korumalarını örnek almanın zamanı geldi geçmektedir.

6- Diğer bir durum ve sorun şudur. 2025 yılının “Aile Yılı” olmasına rağmen, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı il müdürlükleri bünyesinde açılan ve çok önemli işlevleri olan “Aile Danışma Merkezlerinde” sosyologların çalışması engellenmektedir. Yıllardır özel aile danışma merkezlerinde görev yapacak “Aile Danışmanları” içinde “Aile Danışmanlığı Eğitimi ve Sertifikası” alan doktor, psikolog, sosyolog, sosyal hizmet uzmanı, PDR mezunu, çocuk gelişimciler ilgili yönetmelik ile sağlanmıştır. Ancak bakanlığın “Aile Danışma Merkezlerinde” sosyologların yer almaması bir çelişkidir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ile görüşülüp bu çelişkili durum giderilmelidir. Bakanlığın Aile Danışma Merkezlerinde çalışacak meslek elemanları içesine sosyologların da dâhil edilmesi yönetmeliğe eklenerek sağlanmalıdır. Zaten, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında hali hazırda sosyologlar görev yapmaktadır. Sosyologların Aile Danışma Merkezlerinde çalışmasının önünün açılması, Bakanlık bünyesinde çalışan sosyologların yerinde ve etkin biçimde görev yapmalarını sağlayacaktır.

Prof. Dr. Vehbi BAYHAN